„Warsztaty dla Dobrych Rodziców”

Prowadzący: Katarzyna Orkisz, Maria Dykman

Czas trwania warsztatów:

• 14 spotkań po 2 godziny

Zapisy w biurze Stowarzyszenia tel 17 85 200 51

Warsztaty są przeznaczone są dla rodziców (opiekunów), którzy wychowują dzieci sprawiające problemy wychowawcze, zwłaszcza rodziców dzieci z ADHD, dziecięcymi wybuchami złości czy zachowaniami opozycyjno – buntowniczymi.

Cel terapeutyczny warsztatów dla rodziców jest z natury wieloaspektowy. Nierozsądne byłoby oczekiwać, że objawy ADHD mające podłoże neurologiczne, mogą zostać wyeliminowane przez terapię środowiskową. Skuteczność interwencji behawioralnych w przedszkolu i szkole głównie przejawia się w lepszej akceptacji i kontroli osiowych objawów ADHD przez rodziców w domu i środowisku rodzinnym. Oprócz wpływu na objawy pierwotne ADHD warsztaty dla rodziców mogą pomóc w redukcji innych zachowań problemowych, zapobiec wtórnym objawom zaburzenia opozycyjno-buntowniczego. Jeśli wymienione problemy zostaną poddane lepszej kontroli, dziecko z ADHD dozna mniejszej ilości niepowodzeń, frustracji i krytyki, co może dać mu więcej wiary we własne siły, poprawić nastrój i wpłynąć na poprawę funkcjonowania społecznego.

W trakcie warsztatów rodzice uczą się w odmienny sposób postępować ze swoimi dziećmi. Zastępują sposób wychowania polegający na wymuszaniu zachowań, uczeniem zachowań prospołecznych. Rodzice mają za zadania wprowadzać w domu metody, których nauczyli się na sesji. Rodzice uczą się skupiać na zachowaniach pożądanych, zamiast na niepożądanych. Rodzice uczą się stosowania konkretnych technik behawioralnych.

Uważa się, że treningi rodzicielskie mają za zadanie zachęcić rodzica do: nabywania wiedzy na temat wspierania dziecka w sytuacjach społecznych, używania metod ułatwiających funkcjonowanie dziecka z jego objawami, bycia osobą organizującą działania dziecka i wspierającą je w interakcjach społecznych. Według wstępnych obserwacji i analizy zadań domowych prezentowanych na poszczególnych spotkaniach stwierdzono, że zapoznanie rodziców z cała gamą oddziaływań pozwala im: bardziej różnorodnie podejść do rozwiązywania trudności wychowawczych, dostrzegać zachowania dziecka w szerszym kontekście, rozpoznawać przyczyny i konsekwencje różnych reakcji swoich i dziecka, wprowadzić spójny i czytelny dla dziecka system zasad i konsekwencji, świadomie wykorzystywać wzmocnienia pozytywne – przez zastosowanie pochwał i nagród. Rodzice wyrażają większą gotowość do współpracy ze szkołą, do rozmawiania i przekazywania informacji nt. nadpobudliwości, oraz do bycia „adwokatem” swojego dziecka; a także postrzegają siebie nie tylko w roli ‘złego rodzica’

Program warsztatu

W trakcie powyższego warsztatu uczestnicy zdobywają praktyczną wiedzę na temat prowadzenia warsztatów dla rodziców na podstawie przygotowanego podręcznika opisującego 14 zajęciowy program pracy z rodzicami. Poszczególne zajęcia trwają 2 godziny lekcyjne, odbywają się raz w tygodniu, pomiędzy zajęciami rodzice praktycznie ćwiczą poznane w trakcie danego warsztatu techniki behawioralne lub poznawcze.

Warsztat skupia się na opisie technik behawioralnych zawartych w algorytmach (instrukcja i materiały dla rodzica, instrukcja dla profesjonalisty) dotyczących niektórych problemów w pracy z młodszym dzieckiem.

Tematy poruszane w czasie warsztatów

1. Wykład wstępny na temat ADHD, zaburzeń zachowania, celowego łamania norm, braku zasad, zaburzeń opozycyjnych i buntowniczych. Dlaczego z różnymi dziećmi trzeba pracować różnymi metodami, behawioralna analiza zachowania – teoria praktyka.
2. Rozróżnianie objawów ADHD od objawów innych zaburzeń lub celowego łamania norm.
3. Behawioralne i poznawcze techniki radzenia sobie z objawami ADHD – „okulary na ADHD” (opcje ułatwienia, w trakcie warsztatu omawiane są konkretne techniki pracy z objawami ADHD w szkole, klasie, w domu
4. Nauka identyfikacji konkretnej sytuacji problemowej i wiążącego się z nią trudnego zachowania, a także czynników bezpośrednio poprzedzających ich występowanie oraz czynników podtrzymujących (behawioralna analiza zachowania, ABC wg. C. Sutton itp.)
5. Zauważanie pozytywnych zachowań dziecka i chwalenie go za nie, praca na pozytywnych wzmocnieniach, nagradzanie pozytywnych zachowań, system żetonowy.
6. Rygorystyczne przestrzeganie norm, zasad. Powiązanie przestrzegania i łamania przez dziecko zasad z system nagród i konsekwencji. Skuteczne wyciąganie konsekwencji.
7. Wprowadzenie systemów żetonowych.
8. Radzenie sobie z zachowaniami agresywnymi, wybuchem agresji impulsywnej.
9. Komunikacja rodzic – dziecko – szkoła.

Uczestnicy otrzymują skrypt w którym znajduje się 10 spotkań podstawowych i kilka spotkań dodatkowych dobieranych w zależności od potrzeb danej grupy rodziców. Przykładowo w przypadku dzieci młodszych są to zajęcia dotyczące kłopotów z kładzeniem spać, czy uważnym słuchaniem, natomiast w grupach rodziców nastolatków można wybrać spotkania dotyczące negocjacji (zasady negocjowalne i nienegocjowalne) czy zasad wprowadzania kieszonkowego.

Warsztaty oparte są na następujących programach:

1. Autorskim programie „Jak radzić sobie z trudnymi zachowaniami dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej lub z zachowaniami opozycyjno – buntowniczymi” opracowanym przez zespół Wolańczyk, Kołakowski, Skotnicka, Pisula, stosowanym od 1998 roku. Manuskrypt
2. Barkley; Edwards; Robin: Defiant Teens A Clinisian’s Manual for Assessment and Family Intervention; The Guildford Press 1999
3. Faber Mazlish; Jak mówić żeby dzieci nas słuchały. Materiały do zajęć warsztatowych; Media Rodzina of Poznań 1997
4. Sutton: Jak radzić sobie z trudnymi zachowaniami u dzieci – cykl 8 książeczek (warsztatów); Synapsis 1992
5. Kołakowski, Wolańczyk, Pisula, Skotnicka ADHD zespół nadpobudliwości psychoruchowej, GWP, Gdańsk 2007